گمرک و حفاظت مرزی آمریکا (U.S. Customs and Border Protection / CBP) هواپیمای P-3 AEW را تنها هواپیمای رادارهوابردِ ویژه اجرای قانون در جهان توصیف می‌کند؛ هواگردی که برای پشتیبانی از مأموریت‌های مقابله با قاچاق و حفاظت مرزی به کار گرفته می‌شود.

یک فروند هواپیمای کم‌یاب P-3 Airborne Early Warning & Control (AEW&C) متعلق به CBP که برای رهگیری قایق‌های کوچک حامل مواد مخدر در آب‌های اقیانوس آرام و کارائیب پیرامون آمریکای مرکزی استفاده می‌شود، در فرودگاه لانگ‌بیچ کالیفرنیا مشاهده شد. این هواپیما که CBP آن را P-3 AEW می‌نامد، تنها هواپیمای رادارهوابرد مورد استفاده برای اجرای قانون در جهان است.

P-3 AEW گمرک و حفاظت مرزی آمریکا در فرودگاه لانگ‌بیچ
P-3 AEW متعلق به گمرک و حفاظت مرزی آمریکا در اواخر مارس ۲۰۲۶ هنگام دویدن برای برخاست در فرودگاه لانگ‌بیچ کالیفرنیا. عکس: Matthew Dawson / SkyBlazer Magazine.

عکاس هوانوردی Matthew Dawson، از همکاران SkyBlazer Magazine، که ۹ آوریل ۲۰۲۶ ویدیویی از تاکسی‌کردن و برخاست این هواپیما را در اینستاگرام خود منتشر کرد، گفت این هواگرد «در اواخر مارس» دیده شده است. بر اساس سابقه پروازی اخیر، می‌توان نتیجه گرفت که این تاریخ به ۲۹ مارس اشاره دارد.

مشاهده پست اینستاگرام متیو داوسون درباره P-3 AEW در لانگ‌بیچ

داوسون گفت: «به دلایلی نامعلوم، در اواخر مارس این Lockheed P-3B AEW&C برای چند روز از فرودگاه لانگ‌بیچ پرواز کرد و مأموریت‌هایی را بر فراز جنوب اقیانوس آرام انجام داد. دیدن فعالیت این پرنده از فرودگاه لانگ‌بیچ واقعاً جالب بود. کال‌ساین آن هم Troy 609 بود.»

کال‌ساین Troy در سال‌های اخیر بارها با این نوع هواپیما دیده شده است. این هواگرد در کنار یکی دیگر از هواپیماهای مبتنی بر P-3 در ناوگان CBP، یعنی P-3 Long-Range Tracker (LRT)، برای مأموریت ضدقاچاق دریایی به کار گرفته می‌شود.

داوسون همچنین چند تصویر دیگر از این P-3 AEW گریزان را با The Aviationist به اشتراک گذاشت؛ هواگردی که وجود آن، همراه با P-3 LRT، علناً شناخته شده است، اما بیرون از بیانیه‌های ضدقاچاق CBP کمتر در کانون توجه قرار گرفته.

نمای سمت راست P-3 AEW در حال تاکسی در لانگ‌بیچ
نمای سمت راست P-3 AEW گمرک و حفاظت مرزی آمریکا هنگام تاکسی‌کردن در فرودگاه لانگ‌بیچ کالیفرنیا. عکس: Matthew Dawson / SkyBlazer Magazine.

هواپیمای P-3 AEW گمرک و حفاظت مرزی

هر دو مدل P-3 AEW و P-3 LRT برای «گشت‌های هوایی دوربرد و مأموریت‌های مراقبت» در حمایت از تلاش‌های ضدقاچاق وزارت امنیت داخلی آمریکا (DHS) استفاده می‌شوند. همان‌طور که روی بدنه عقب هواپیما نوشته شده، این دو در زیرمجموعه Air and Marine Operations متعلق به CBP فعالیت می‌کنند. نشان‌های DHS و CBP نیز به‌ترتیب روی سکان عمودی و بخش جلویی بدنه دیده می‌شوند.

هواپیمای Lockheed Martin P-3C به‌طور کلی در نقش‌های گشت دریایی و مراقبت، در کشورهای مختلفی از جمله ایالات متحده، آلمان و ژاپن بسیار شناخته‌شده است. این پلتفرم در مأموریت‌های ویژه دیگری هم به کار رفته، از جمله هواپیمای بازنشسته EP-3E Aries II نیروی دریایی آمریکا برای اطلاعات سیگنالی (SIGINT) و مأموریت‌های ISR.

P-3 AEW و P-3 LRT در پرواز
P-3 AEW و P-3 LRT گمرک و حفاظت مرزی آمریکا در حال پرواز. عکس: U.S. Customs and Border Protection.

همان‌طور که در ابتدای گزارش آمده، P-3 AEW گمرک و حفاظت مرزی تنها هواپیمای رادارهوابرد اختصاصی اجرای قانون در جهان است و توسط یگان Air and Marine Operations (AMO) این سازمان به پرواز درمی‌آید.

هواپیمای حاضر در تصاویر، رجیستر N146CS را دارد و دست‌کم از وجود یک بدنه دیگر با رجیستر N144CS نیز اطلاع داریم. داده‌های FlightAware از مسیر پروازی N146CS در ۲۹ مارس نشان می‌دهد که این هواگرد در حدود دو ساعت، مسیری را در نزدیکی ساحل کالیفرنیا طی کرده؛ ساعت ۷:۱۱ عصر به وقت محلی از نزدیکی جزیره سن‌کلمنته برخاسته و ساعت ۱۰:۱۳ شب در فرودگاه لانگ‌بیچ فرود آمده است.

مسیر پروازی P-3 AEW روی FlightAware
تصویری از FlightAware که مسیر پرواز P-3 AEW گمرک و حفاظت مرزی آمریکا را در ۲۹ مارس ۲۰۲۶ پیرامون جزیره سن‌کلمنته در سواحل کالیفرنیا و اقیانوس آرام نشان می‌دهد. عکس: FlightAware.

این هواپیما در سراسر گشت خود فرستنده ADS-B را روشن نگه داشته بود، الگویی پروازی پیچ‌خورده پیرامون سن‌کلمنته اجرا کرد، ارتفاعی در حدود ۱۴٬۵۰۰ پا را حفظ کرد و با سرعتی بین ۲۶۸ تا ۳۷۰ مایل بر ساعت پرواز کرد.

مسیرهای پروازی پیشین نشان داده‌اند که هر دو گونه هواپیما، یعنی P-3 AEW و P-3 LRT، در دریای کارائیب نیز فعال بوده‌اند؛ جایی که N142CS در بخش غربی آن با کال‌ساین TROY072 مشاهده شد. یک فروند P-3 LRT نیز در ۱۰ آوریل درست بیرون از آب‌های شمال‌غربی ونزوئلا، نزدیک جزایر آروبا و کوراسائو، پرواز کرده بود.

P-3 AEW؛ هواپیمای کشف و پایش اهداف

یک صفحه بایگانی‌شده از وب‌سایت CBP در سال ۲۰۰۹ می‌گوید که P-3 AEW از رادار AN/APS-145 استفاده می‌کند؛ همان سامانه‌ای که روی هواپیمای ناونشین E-2C Hawkeye نیروی دریایی آمریکا نیز وجود دارد. این رادار توان رهگیری اهداف هوایی و سطح دریا را دارد. لاکهید مارتین می‌گوید APS-145 یک رادار داپلر در باند UHF است که می‌تواند ۲٬۰۰۰ هدف را رهگیری کند و به مجموعه‌ای از Electronic Counter-Counter Measures (ECCM) برای مقاومت در برابر جمینگ مجهز است.

CBP این هواپیما را یک پلتفرم «Detection and Monitoring (D&M)» می‌نامد و به‌عنوان «تنها هواپیمای AEW اجرای قانون در جهان» آن را عنصری حیاتی در مأموریت ضدقاچاق و حفاظت مرزی خود تعریف می‌کند. به نوشته وب‌سایت این سازمان: «P-3های Air and Marine هواپیماهای تاکتیکی توربوپراپ با مداومت پروازی بالا و تمام‌هوایی هستند که عمدتاً برای گشت‌های دوربرد در امتداد سراسر مرزهای آمریکا و نیز در کشورهای مبدأ و مناطق ترانزیتی در سراسر آمریکای مرکزی و جنوبی به کار گرفته می‌شوند.»

P-3 AEW در پرواز در سال 2009
تصویری از یک فروند P-3 AEW در حال پرواز که ۲۲ ژانویه ۲۰۰۹ ثبت شده است. عکس: U.S. Customs and Border Protection.

این هواپیما با خدمه‌ای هشت‌نفره اداره می‌شود که شامل خلبان، کمک‌خلبان، مهندس پرواز و اپراتورهای رادار/حسگر است. در همان صفحه ۲۰۰۹ آمده بود که این خدمه «به‌طور منظم برای مأموریت‌های موقت اعزام می‌شوند تا از ابتکارهای دولت آمریکا و دولت‌های خارجی برای مهار قاچاق به داخل ایالات متحده پشتیبانی کنند.»

گشت‌های هماهنگ P-3 AEW و P-3 LRT

اطلاعات بیشتری درباره P-3 AEW و تلاش‌های ضدقاچاق CBP را می‌توان در گزارش سپتامبر ۲۰۲۱ این سازمان یافت. به گفته آژانس، این هواپیما در مأموریت‌هایی به کار می‌رود که نیازمند زمان طولانی ماندن بر فراز منطقه، برد نیمکره‌ای، و تحمل شرایط نامساعد جوی و محیطی هستند و «جزئی جدایی‌ناپذیر از راهبرد AMO برای تأمین امنیت مرزهای آمریکا و اجرای قوانین ایالات متحده» به شمار می‌رود.

اپراتور رادار روی P-3 در عملیات بر فراز شرق اقیانوس آرام
تصویری که CBP در سپتامبر ۲۰۲۱ منتشر کرد و اپراتور رادار را در داخل P-3 طی عملیات در بخش شرقی اقیانوس آرام نشان می‌دهد. عکس: Ozzy Trevino / Customs and Border Protection.

هر دو هواپیما می‌توانند تا ۱۲ ساعت پرواز کنند. P-3 AEW بردی برابر با ۳٬۰۰۰ مایل دریایی و سقف پرواز ۲۶٬۰۰۰ پا دارد، در حالی که ارقام متناظر برای P-3 LRT برابر با ۴٬۰۰۰ مایل دریایی و ۲۸٬۰۰۰ پا است.

CBP توضیح می‌دهد: «در کنار توان P-3 AEW برای کشف و رهگیری چند هدف به‌طور هم‌زمان، P-3 LRT می‌تواند آن اهداف را رهگیری، شناسایی و دنبال کند.» P-3 LRT بار مأموریتی ویژه‌ای دارد که شامل رادار APG-66، همان رادار نصب‌شده روی نمونه‌های اولیه F-16 Fighting Falcon، و همچنین رادار جست‌وجوی دریایی SeaVue است.

در حال حاضر ۱۴ فروند P-3 LRT در اختیار CBP است که در جکسونویل فلوریدا و کورپس کریستی تگزاس مستقر هستند. این دو هواپیما، در همکاری با یکدیگر، قاچاق مواد مخدر غیرقانونی را در آنچه CBP «مناطق مبدأ و ترانزیت» در حوزه‌های دریایی آمریکای مرکزی و جنوبی می‌نامد، یعنی اقیانوس آرام، خلیج مکزیک و دریای کارائیب، رهگیری می‌کنند.

از متیو داوسون برای به‌اشتراک‌گذاشتن این تصاویر سپاسگزاری شده است. آثار بیشتر او را می‌توان در اینستاگرام با شناسه mattdawson.photography دید.