نیروی دریایی آمریکا فاش کرده که سامانه لیزری ضدپهپاد LOCUST ساخت AeroVironment را روی ناو هواپیمابر کلاس Nimitz یعنی USS George H.W. Bush آزمایش کرده است. به نوشته TWZ، تا جایی که این رسانه میداند این نخستین باری است که یک سلاح لیزری روی ناو هواپیمابر نصب میشود. اوایل امسال نیز دریاسالار Daryl Caudle، فرمانده عملیات دریایی آمریکا، گفته بود که میخواهد سلاحهای انرژی هدایتشده در نهایت به گزینه نخست شناورهای جنگی آمریکا برای مقابله با تهدیدهای نزدیکبرد تبدیل شوند.
نیروی دریایی سه تصویر از سامانه LOCUST روی ناو George H.W. Bush منتشر کرده که یکی از آنها در ابتدای همین گزارش دیده میشود و بقیه در ادامه آمدهاند. همه این تصاویر در ۵ اکتبر ۲۰۲۵ گرفته شدهاند، اما انتشارشان به امروز موکول شده؛ همزمان با آغاز نمایشگاه سالانه Sea-Air-Space وابسته به Navy League که TWZ نیز در آن حضور دارد.
در شرح رسمی هر سه تصویر آمده است که «در جریان این رویداد آتش زنده، سامانه لیزری LOCUST LWS چندین پرنده بدونسرنشین را با موفقیت کشف، رهگیری، درگیر و منهدم کرد؛ رخدادی که یک نقطه عطف در مسیر استقرار توان عملیاتی انرژی هدایتشده بهشمار میرود.»
TWZ گفته برای دریافت جزئیات بیشتر با نیروی دریایی تماس گرفته است.
طبق بیانیه AeroVironment، «نمایش موفق سامانه تسلیحاتی لیزری LOCUST در قالب پالتشده روی USS George H.W. Bush (CVN-77) در اکتبر ۲۰۲۵» با همکاری نیروی دریایی آمریکا و دفتر Rapid Capabilities and Critical Technologies Office یا RCCTO ارتش آمریکا انجام شده است.
در ادامه همان بیانیه آمده است که سامانه P-HEL یا Palletized High Energy Laser در جریان آتش زنده چند پهپاد هدف را رهگیری، درگیر و منهدم کرد و به این ترتیب یک گام مهم بهسوی استقرار عملیاتی انرژی هدایتشده در همه حوزهها و روی همه پلتفرمها برداشته شد. این بیانیه تأکید میکند که LOCUST از نظر پلتفرم «بیطرف» است و میتواند از مواضع ثابت و سامانههای متحرک زمینی مانند JLTV و ISV به محیط پرچالش و پویای یک ناو هواپیمابر مانوردهنده منتقل شود.
عنصر مرکزی LOCUST یک برجک لیزر انرژی هدایتشده است که دوربینهای الکترواپتیکی و فروسرخ یکپارچه برای کشف و رهگیری هدف هم دارد. همچنین میتوان از حسگرهای ثالث مانند رادارهای کوچک با فرکانس بالا و سامانههای آشکارسازی غیرفعال امواج رادیویی برای هدایت اولیه لیزر استفاده کرد. پیکربندیهای مبتنی بر JLTV و ISV که در بیانیه AeroVironment به آنها اشاره شده، هر دو دارای رادارهای کوچک هستند.
توان سامانه LOCUST در وضعیت فعلی عموماً در بازه ۲۰ کیلووات برآورد میشود. در طیف سلاحهای لیزری، این رقم در بخش پایینتر قرار میگیرد و کاملاً با نقشی که برای انهدام پهپادهای کوچک در نظر گرفته شده همخوان است. LOCUST پیشتر با توان ۲۶ کیلووات هم نمایش داده شده، اما روشن نیست در همین ابعاد فیزیکی تا چه اندازه دیگر میتوان قدرت آن را افزایش داد.
تا دسامبر ۲۰۲۵، ارتش آمریکا دریافت نسخههای پالتشده LOCUST و نیز نسخههای نصبشده بر JLTV و ISV را تحویل گرفته بود. ارتش دستکم نسخه پالتشده را در گذشته در خارج از کشور بهصورت عملیاتی مستقر کرده است. یکی از سامانههای LOCUST این نیرو همچنین در فوریه امسال در مرکز جنجالها پیرامون بستن حریم هوایی El Paso در تگزاس قرار گرفت؛ سامانهای که آن زمان به CBP امانت داده شده بود. اوایل همین ماه نیز پنتاگون با FAA درباره ادامه استفاده از سامانههای لیزری ضدپهپاد در امتداد مرز جنوبی آمریکا با مکزیک به توافق رسید.
سپاه تفنگداران دریایی آمریکا نیز در گذشته برای خرید نسخههای مبتنی بر JLTV از LOCUST اقدام کرده بود. افزون بر آنکه آزمایش سال گذشته روی USS George H.W. Bush ظاهراً نخستین مورد نصب یک سلاح لیزری روی ناو هواپیمابر است، بهنظر میرسد این نخستین بار هم باشد که نیروی دریایی اساساً LOCUST را برای استفاده دریایی یا هر زمینه دیگری ارزیابی کرده است.
علاقه نیروی دریایی به استفاده از LOCUST برای دفاع از شناورها، بهویژه داراییهای بسیار پرارزشی مانند ناوهای هواپیمابر، غافلگیرکننده نیست. این نیرو سالهاست بهدنبال لیزرهای دریایی و سلاحهای مایکروویوی انرژی هدایتشده است و نگاه ویژهای هم به ایجاد لایههای بیشتر دفاع ضدپهپادی برای ناوهایش دارد.
تجربه سالهای اخیر در عملیاتهای اطراف دریای سرخ و همچنین درگیریهای مرتبط با ایران، اهمیت تقویت توان کشتیهای جنگی آمریکا برای حفاظت از خود در برابر تهدیدهای هوایی بدونسرنشین را بیش از پیش برجسته کرده است. نیروی دریایی همزمان سامانههای ضدپهپادی مبتنی بر رهگیرهای فیزیکی را نیز روی شمار بیشتری از شناورها نصب کرده تا با این واقعیت روبهرو شود.
در حالت کلی، لیزرهایی مانند LOCUST این وعده را میدهند که عملاً دارای «خشاب نامحدود» باشند؛ قابلیتی که در نقش ضدپهپاد، آن هم هنگام مقابله با موجهای بزرگ تهدیدهای ورودی، میتواند فوقالعاده ارزشمند باشد. خطر پهپادها نیز فقط قرار است بیشتر شود، زیرا قابلیتهای مبتنی بر هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی مانند هدفگیری خودکار و ازدحام شبکهای کاملتر، مدام در حال پیشرفتاند و همزمان مانع ورود به این حوزه کمتر میشود.
سامانههای پالتشده و کانتینری مانند P-HEL همچنین میتوانند با انعطاف بیشتری روی طیف وسیعی از شناورها بهکار گرفته شوند؛ به شرطی که فضای عرشه و توان الکتریکی کافی موجود باشد. در آزمایش انجامشده روی USS George H.W. Bush، سامانه صرفاً به عرشه پرواز مهار شده بود. همین موضوع نشان میدهد که چنین سامانههایی را میتوان بسته به نیاز مأموریتی آسانتر نصب یا از شناور جدا کرد. نیروی دریایی همچنین برای حفاظت از تاسیسات و داراییهای کلیدی در داخل و خارج آمریکا، روی خشکی هم به قابلیت ضدپهپاد نیاز دارد و LOCUST از این نظر نیز مرتبط است.
محدودیتهای ذاتی لیزر روی دریا
در عین حال، بهویژه وقتی پای استفاده از لیزر روی شناورها در میان باشد، مجموعهای از مشکلات بالقوه نیز وجود دارد. TWZ پیشتر نوشته بود که هر لیزر در یک لحظه فقط میتواند یک هدف را درگیر کند. با افزایش فاصله از منبع، قدرت پرتو هم بهدلیل عبور از جو کاهش مییابد و این مسئله با عواملی مانند آبوهوا، دود و گردوغبار تشدید میشود. در نتیجه برای ایجاد اثر مؤثر در فواصل قابل توجه، توان بیشتری لازم است. سامانههای اپتیک تطبیقی تا حدی اعوجاج جوی را جبران میکنند، اما در مجموع سلاحهای لیزری هنوز سامانههایی نسبتاً کوتاهبرد هستند.
افزون بر این، خود سلاحهای لیزری و بهویژه اپتیکهای حساس آنها در عملیات واقعی نظامی با چالشهای ذاتی اطمینانپذیری روبهرو هستند. استفاده دریایی نیز دریاهای مواج و مواجهه با آب شور را به معادله اضافه میکند. مسئله خنککاری مناسب سامانه هم به نوبه خود نیازهای بیشتری در حوزه تولید برق و پشتیبانی فنی ایجاد میکند.
نیروی دریایی طی سالهای گذشته در تلاش برای استقرار گستردهتر سامانههای لیزری عملیاتی در ناوگان خود با مانعهای جدی و مداومی روبهرو بوده است. مقامهای نظامی آمریکا در سالهای اخیر بارها کوشیدهاند انتظارات را تعدیل کنند، در حالی که همزمان نارضایتی خود را از سرعت پایین پیشرفت این حوزه پنهان نکردهاند.
با این همه، نیروی دریایی بهویژه بهدلیل همان مزیتهایی که بالاتر گفته شد، همچنان این مسیر را دنبال میکند. لیزرها قرار است بخشی مهم از زرادخانه کامل نبردناوهای آینده کلاس Trump باشند.
دریاسالار Caudle در میزگردی در ژانویه به TWZ و رسانههای دیگر گفته بود: «پژوهش پایاننامهام در دانشکده تکمیلی نیروی دریایی درباره انرژی هدایتشده و جنگافزارهای هستهای بود. هدف من این است که اگر تهدیدی در خط دید یک کشتی قرار دارد، نخستین گزینهای که استفاده میکنیم انرژی هدایتشده باشد.»
او مشخصاً تأکید کرد که «دفاع نقطهای باید به سمت انرژی هدایتشده برود»، چون این فناوری «خشاب نامحدود» در اختیار میگذارد. بهگفته او، این ویژگی به بهینهسازی بارگذاری شناورها کمک میکند تا حجم مهمات بیشتری به سلاحهای آفندی اختصاص یابد. او همچنین افزود هرچه توان بالاتر برود، قابلیت نگهداشتن انرژی روی هدف و اثربخشی کلی لیزر نیز افزایش پیدا میکند.
سلاحهای لیزری با توان بالاتر بالقوه میتوانند شناورها را در برابر تهدیدهای دیگری، از جمله برخی انواع موشکهای ورودی، نیز محافظت کنند. چه نیروی دریایی در نهایت تصمیم بگیرد LOCUST را برای شناورهای خود خریداری و عملیاتی کند و چه نه، تقاضای کلی این نیرو برای توانمندیهای بیشتر ضدپهپادی در سراسر ناوگان فعلاً قرار نیست کاهش یابد.