غنیسازی
- برای ده سال، یا تا ۲۰۲۵، ایران ظرفیت غنیسازی داخلی و تحقیقوتوسعه را محدود خواهد کرد، با هدف تضمینِ طولانیتر شدن زمان گریز هستهای. هدف مذاکرهکنندگان غربی یک سال بود.
- غنیسازی فقط میتواند در سانتریفیوژهای IR-1 و فقط در سایت نطنز انجام شود، آن هم برای ده سال. تا ۲۰۲۵، شمار سانتریفیوژهای ایران به ۶٬۱۰۴ سانتریفیوژ IR-1 نصبشده کاهش مییابد که از این میان فقط ۵٬۰۶۰ سانتریفیوژ اورانیوم غنی میکنند. پس از آن، شمار سانتریفیوژها، از جمله سانتریفیوژهای پیشرفته، میتواند افزایش یابد (بنگرید پایین).
- تا ۲۰۳۰، اورانیوم بیش از ۳٫۶۷ درصد غنی نمیشود.
- تا ۲۰۳۰، سقف ۳۰۰ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا ۳٫۶۷ درصد (برحسب جرم هگزافلوراید) وجود دارد. مازاد یا از کشور خارج میشود یا تا اورانیوم طبیعی رقیق میشود. (در زمان اجرا، مقدار معینی از اورانیوم غنیشده از این الزام مستثنا شد، رقمی که محرمانه نگه داشته شد. وجود این ذخیره نخستینبار بهصورت علنی توسط مؤسسه فاش شد.)
- تمام اورانیوم غنیشده نزدیک به ۲۰ درصد باید به سوخت راکتور تحقیقاتی تهران تبدیل شود، از کشور خارج شود یا رقیق گردد. تمام ذخایر سوخت داخل کشور باید دستکم اندکی پرتودهی شده باشند.
- تا ۲۰۲۵، تولید سانتریفیوژهای اضافی IR-1 ممنوع است؛ همه سانتریفیوژهای مازاد و زیرساخت غنیسازی تحت نظارت آژانس بینالمللی انرژی اتمی نگهداری میشوند.
- ۱٬۰۰۰ سانتریفیوژ IR-2m نصبشده در نطنز در سال ۲۰۱۵ برچیده میشوند و برای ده سال در انبارِ تحت نظارت آژانس قرار میگیرند.
تأسیسات غنیسازی فردو
- ایران پذیرفت که در تأسیسات فردوی خود برای ۱۵ سال، اورانیوم وارد نکند یا غنی نسازد.
- شمار سانتریفیوژهای فردو به ۱٬۰۴۴ سانتریفیوژ IR-1 در شش آبشار کاهش مییابد. دو آبشار از اینها به تحقیقوتوسعه روی ایزوتوپهای پایدار اختصاص مییابد و بقیه غیرفعال میمانند.
- ایران پذیرفت تأسیسات فردو را بهگونهای تغییر کاربری دهد که فقط برای مقاصد صلحآمیز استفاده شود، از جمله بهعنوان مرکز هستهای، فیزیک، فناوری و پژوهش.
سانتریفیوژهای پیشرفته
- ایران در زمینه سانتریفیوژهای پیشرفته خود به تحقیقوتوسعه محدود خواهد پرداخت. در هشت سال نخست، تحقیقوتوسعه به آبشارهای منفرد یا کوچکِ سانتریفیوژهای IR-4، IR-5، IR-6 و IR-8 محدود است.
- ایران یک برنامه داوطلبانه تحقیقوتوسعه غنیسازی اورانیوم برای پانزده سال ایجاد کرد (هرگز بهطور رسمی منتشر نشد، اما در وبسایت مؤسسه منتشر شد).
- پس از هشت سال، یا در ۲۰۲۳، ایران ممکن است ۲۰۰ سانتریفیوژ IR-6 و ۲۰۰ سانتریفیوژ IR-8، بدون مجموعههای روتور، تولید کند. تولید سانتریفیوژهای کامل میتواند پس از ده سال، یا در ۲۰۲۵، از سر گرفته شود. برای پنج سال بعدی، تولید و استقرار طبق برنامه غنیسازی محدود خواهد بود؛ پس از آن، هیچ محدودیتی بر تولید و استقرار سانتریفیوژهای پیشرفته باقی نمیماند.
فلز اورانیوم و پلوتونیوم
- تا ۲۰۳۰، ایران از تولید یا تحصیل فلزات پلوتونیوم یا اورانیوم یا آلیاژهای آنها، یا انجام تحقیقوتوسعه در زمینه متالورژی پلوتونیوم یا اورانیوم (یا آلیاژهای آنها)، یا ریختهگری، شکلدهی یا ماشینکاری فلز پلوتونیوم یا اورانیوم منع شده است.1
بازرسیها و شفافیت
- برای مدت نامحدود، ایران همچنان عضو معاهده عدم اشاعه سلاحهای هستهای (NPT) با توافق جامع پادمان خود خواهد ماند. افزون بر این، ایران در JCPOA تعهد کرد که «در هیچ شرایطی هرگز در پی سلاح هستهای نخواهد رفت، آن را توسعه نخواهد داد یا به دست نخواهد آورد.»
- ایران پذیرفت پروتکل الحاقی را لازمالاجرا کند.
- برای ۲۵ سال، بازرسان آژانس به معادن اورانیوم دسترسی خواهند داشت و در آسیابهای اورانیوم، جایی که ایران کیک زرد تولید میکند، نظارت پیوسته برقرار خواهد بود.
- بازرسان به تأسیسات تولید و ذخیره روتور و بلوز سانتریفیوژهای ایران دسترسی نظارتی خواهند داشت، برای ۲۰ سال.
- ایران بهطور نامحدود متعهد شد در فعالیتهای مرتبط با سلاح هستهای مشارکت نکند، از جمله استفاده نکردن از تجهیزات وابسته، مگر با تأیید و نظارت هیئت اجرایی JCPOA.
- تا ۲۰۲۵، یک کانال تدارکاتی اختصاصی برای برنامه هستهای ایران وجود خواهد داشت تا عرضه، فروش یا انتقالِ موردیِ برخی مواد و فناوریهای هستهای و دیگر اقلام دوگانهمصرف به ایران را پایش و تأیید کند.
- ایران متعهد شد تا ۱۵ اکتبر ۲۰۱۵ «نقشهراه» مورد توافقی را درباره پرسشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی پیرامون «ابعاد احتمالی نظامی» (PMD) برنامه خود اجرا کند. (این شرط شامل الزام ایران به پاسخدادن واقعی به پرسشها و نگرانیهای آژانس نبود، بلکه فقط مستلزم عبور از فرایند گفتوگو درباره آنها بود.)
- مکانیزم بازگشت خودکار تحریمها برای ده سال برقرار است؛ بر این اساس، هر کشوری میتواند از شورای امنیت سازمان ملل بخواهد همه تحریمها را دوباره برقرار کند، اگر باور داشته باشد ایران یکی از الزامات بنیادی JCPOA را اجرا نکرده است، یعنی «به تعهدات خود ذیل این JCPOA پایبند نبوده است.»
راکتورها و بازفرآوری
- ایران پذیرفت رآکتور آب سنگین تحقیقاتی اراک را بازطراحی و بازسازی کند تا پلوتونیوم با درجه تسلیحاتی تولید نکند.
- ایران پذیرفت هسته اصلی (کالاندریا) رآکتور اراک را نابود کند.
- ایران پذیرفت تمام سوخت مصرفشده رآکتور اراک را در تمام طول عمر رآکتور از کشور خارج کند.
- ایران برای ۱۵ سال متعهد به ممنوعیت بازفرآوری، یا تحقیقوتوسعه بازفرآوریِ سوخت هستهای مصرفشده شد.
- ایران برای ۱۵ سال متعهد شد «فقط سلولهای داغ (دارای یک سلول یا چند سلولِ بههمپیوسته)، سلولهای محافظتشده یا جعبههای دستکش محافظتشده با ابعاد کمتر از ۶ متر مکعب» را توسعه، تملک، ساخت یا بهرهبرداری کند. (چند سلول داغ یا جعبه دستکش محافظتشده از این الزام بهطور محرمانه مستثنا شدند. این سازوکار توسط مؤسسه علنی شد.)
- برای پانزده سال، ایران نباید آب سنگین را بیش از نیاز رآکتور اصلاحشده، یعنی ۱۳۰ تن آب سنگین، انباشت کند و باید هر مقدار باقیمانده را در بازار بینالمللی بفروشد.
- ایران برای ۱۵ سال هیچ رآکتور آب سنگین دیگری نخواهد ساخت.
تحریمهای مرتبط در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل
- تحریم تسلیحات متعارف سازمان ملل برای پنج سال دیگر تمدید شد. (این تحریم در اکتبر ۲۰۲۰ پایان یافت.)
- تحریم موشکی تا ۲۰۲۳ تمدید شد.
یادداشت نهایی: اجرای JCPOA همیشه هموار پیش نرفت، حتی پیش از ۲۰۱۸، زمانی که رئیسجمهور دونالد ترامپ مشارکت ایالات متحده در JCPOA را تعلیق کرد.
یادداشتهای ضمیمه
- طبق JCPOA، «اگر ایران پس از ۱۰ سال و پیش از ۱۵ سال، در مقادیر کوچکِ مورد توافق، بهدنبال آغاز تحقیقوتوسعه روی سوخت TRR مبتنی بر فلز اورانیوم باشد، ایران طرح خود را به کمیسیون مشترک ارائه خواهد کرد و برای آن درخواست تأیید خواهد نمود.»