مؤسسه مطالعات جنگ (Institute for the Study of War یا ISW) و پروژه تهدیدات بحرانی (Critical Threats Project یا CTP) در مؤسسه امریکن انترپرایز، بهصورت روزانه برای ارائه تحلیل از جنگ با ایران گزارش منتشر میکنند. این بهروزرسانیها بر حملات آمریکا و اسرائیل به ایران و پاسخ محور مقاومت به این حملات تمرکز دارند و رویدادهای ۲۴ ساعت گذشته را پوشش میدهند.
توجه: ISW-CTP دیگر بهروزرسانیهای صبحگاهی مربوط به جنگ با ایران را منتشر نخواهد کرد. این نهاد از این پس در ساعات صبح در کانالهای شبکههای اجتماعی خود رشتهپستهایی منتشر میکند که آخرین تحولات جنگ و نقشههای مرتبط را پوشش میدهند.
نکات کلیدی
- برنامه موشک بالستیک ایران یک سازمان نظامی است که هم از عناصر رزمی و هم از عناصر پشتیبانی تشکیل شده و ارزیابی میزان فرسایش آن فقط بر پایه یک جزء از این سامانه ممکن نیست. این برنامه علاوه بر موجودی موشکها و پرتابگرها، شامل مراکز پژوهشی، نهادهای توسعهای و تأسیسات صنعتی نیز میشود.
- بخش عمده موشکهای بالستیک ایران حتی اگر هنوز «سالم» باقی مانده باشند، از نظر رزمی فاقد کارایی هستند. پرتابگری که زیر آوار مدفون شده باشد یا نتواند از تأسیسات زیرزمینی خود خارج شود، در آن بازه زمانی کارآمدی رزمی ندارد.
- نیروی مشترک بسیاری از پرتابگرهای موشکی ایران را از نظر رزمی بیاثر کرده است، اما روشن نیست این «پرتابگرها» متعلق به سامانههای بردمتوسط بودهاند یا بردکوتاه، و همچنین مشخص نیست کدامیک از آنها میان این دو دسته قابلیت جابهجایی یا استفاده مشترک دارند.
- کارزار آمریکا و اسرائیل موفقیت عملیاتی حاصل از بیاثر کردن پرتابگرها و نابودی ذخایر موشکی را با هدف قرار دادن گسترده پایگاه صنعتی دفاعی ایران تثبیت کرده است. حمله به این سایتها بازسازی برنامه موشکی و پهپادی ایران را در بلندمدت دشوارتر خواهد کرد.
- مقامهای نامشخص آمریکایی و اسرائیلی تأیید کردند که ایران در ۳ آوریل یک فروند F-15E نیروی هوایی آمریکا را بر فراز ایران ساقط کرده است. این نخستین جنگنده رزمی شناختهشده آمریکا است که از آغاز جنگ در آسمان ایران از دست رفته است.
- ارتش اسرائیل اعلام کرد طرحی برای ایجاد یک «منطقه امنیتی» در امتداد مرز اسرائیل و لبنان آماده کرده که تخریب روستاهای لبنانی در محدوده تعیینشده را نیز در بر میگیرد. حزبالله بهاحتمال زیاد از گسترش حضور اسرائیل در جنوب لبنان و آوارگی شیعیان جنوب لبنان برای توجیه نقش خود بهعنوان «مدافع» لبنان استفاده خواهد کرد.
خطوط اصلی
برنامه موشک بالستیک ایران یک سازمان نظامی متشکل از عناصر رزمی و پشتیبانی است و نمیتوان میزان فرسایش کلی آن را تنها با تکیه بر یک جزء از سامانه سنجید. این برنامه علاوه بر عناصر رزمی مانند موجودی موشکها و پرتابگرها، شامل عناصر پشتیبانی نظیر مراکز پژوهشی، نهادهای توسعهای و تأسیسات صنعتی نیز میشود. بنابراین هر ارزیابی از میزان تضعیف این برنامه که وضعیت عناصر پشتیبانی را نادیده بگیرد، ناقص است. کارزار آمریکا و اسرائیل تقریباً تمام اجزای برنامه بالستیک ایران را هدف قرار داده است.
بخش عمده موشکهای بالستیک ایران حتی اگر «سالم» باقی مانده باشند، از نظر رزمی بیاثر هستند. بر پایه ارزیابیهای اخیر اطلاعاتی آمریکا، حدود ۵۰ درصد پرتابگرهای موشکی ایران هنوز «سالم» هستند. با این حال، این رقم ظاهراً پرتابگرهایی را هم شامل میشود که آسیب دیدهاند یا دسترسی به آنها ممکن نیست. یک یگان زمانی بیاثر تلقی میشود که نتواند مأموریت محولشده را انجام دهد؛ نابودی کامل الزاماً شرط این وضعیت نیست. پرتابگری که زیر آوار دفن شده باشد یا نتواند از انبار زیرزمینی خود خارج شود، از نظر رزمی کارآمد نیست.
برای ارزیابی دقیق تهدید موشکی ایران باید میان انواع مختلف موشکها تمایز قائل شد. ایران در زرادخانه خود موشکهای بالستیک بردکوتاه، بردمتوسط و بردبلند دارد. ایران برای هدف قرار دادن اسرائیل به موشکهای بردمتوسط متکی است و برای هدف گرفتن کشورهای خلیج فارس و داراییهای آمریکا در این کشورها از موشکهای بردکوتاه استفاده میکند. برآوردهای موجود درباره وضعیت برنامه موشکی ایران این تمایز را رعایت نمیکنند و همین امر فهم کامل وضعیت برنامه را محدود میسازد.
نیروی مشترک بسیاری از پرتابگرهای موشکی ایران را بیاثر کرده، اما هنوز روشن نیست این پرتابگرها متعلق به سامانههای بردمتوسط بودهاند یا بردکوتاه، و آیا میان این دو دسته قابلیت جایگزینی وجود دارد یا نه. این نیرو برای جلوگیری از دسترسی یگانهای ایرانی به پرتابگرهای مستقر در تأسیسات زیرزمینی، چندین دهانه تونل و دستکم پنج مجموعه موشکی زیرزمینی را هدف قرار داده است. سیانان ۱۰۷ ورودی تونل ایرانی را در ۲۱ مارس بررسی کرد و به این جمعبندی رسید که نیروی مشترک ۷۷ درصد این ورودیها را هدف گرفته است. وضعیت پرتابگرهای داخل این تأسیسات زیرزمینی روشن نیست، اما هدف قرار گرفتن این ورودیها دستکم بهطور موقت آنها را از نظر رزمی بیاثر کرده است. نیروی مشترک همچنین تلاشهای ایران برای آواربرداری از دهانه تونلهای فروریخته را هدف گرفته است. رسانههای غربی نیز گزارش دادهاند که ایران هنوز حدود ۵۰ درصد از توان پهپادی خود را حفظ کرده است. بیاثر شدن رزمی وضعیتی موقت است، اما دیگر حملات نیروی مشترک بازگرداندن نیروهای موشکی بالستیک ایران به وضعیت کارآمدی رزمی را دشوارتر کردهاند.
نرخ آتش موشکی ایران نشان میدهد نیروی موشکهای بالستیک بردمتوسط این کشور بهطور قابل توجهی تضعیف شده است. ارتش آمریکا برآورد کرده که آتش موشکی ایران از آغاز جنگ حدود ۹۰ درصد کاهش یافته است. ISW-CTP پیشتر مشاهده کرده بود که ایران در هفتههای اخیر فقط چند موشک در هر آتشبار و گاهی حتی تنها یک موشک به سمت اسرائیل شلیک کرده است. آتشبارهای کوچکتر برای سامانههای دفاعی اسرائیل رهگیری آسانتری دارند؛ همانطور که عملکرد آنها در برابر آتشبارهای کوچک حوثیها در بازه ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ نشان داد.
نیروی موشکهای بالستیک بردکوتاه همچنان با نرخی نسبتاً ثابت حمله انجام میدهد، اما وضعیت آن همچنان مبهم است. آتش موشکی ایران علیه کشورهای خلیج فارس از آغاز جنگ، بهجز حملات بسیار گسترده روز نخست جنگ علیه امارات، نسبتاً پایدار مانده است. ثبات نسبی این نرخ در هفتههای اخیر ممکن است بازتاب محدودیت ایران در برخی انواع موشکها در مقایسه با سایر انواع باشد. با این حال، با اتکا به اطلاعات متنباز هنوز نمیتوان تصویر روشنی از وضعیت توان موشکهای بردکوتاه ایران که کشورهای خلیج فارس را هدف میگیرند، به دست آورد.
نیروی مشترک برنامه پهپادی ایران، از جمله پرتابگرهای پهپاد را نیز هدف قرار داده، اما وضعیت این برنامه همچنان نامشخص است. رسانههای غربی تخمین زدهاند که ایران هنوز ۵۰ درصد از توان پهپادی خود را حفظ کرده است. نه آمریکا و نه اسرائیل اطلاعاتی درباره تعداد کل اهداف پهپادی منهدمشده منتشر نکردهاند، اما گزارشها حاکی از کاهش پرتاب پهپادها از زمان آغاز جنگ است.
حملات آمریکا و اسرائیل، بهویژه حملات سرکوب رهبران، فضایی از ترس فراگیر ایجاد کردهاند که ممکن است نیروهای ایرانی را وادار کند بقا را بر اجرای مأموریت ترجیح دهند. حملات آمریکا و اسرائیل توان موشکی بردمتوسط ایران را بهشدت تضعیف کرده است و آتش موشکی ایران علیه اسرائیل از آغاز جنگ پیوسته کاهش یافته است. از ۲۰ مارس به این سو، ایران بهطور متوسط فقط چند موشک در هر آتشبار علیه اسرائیل شلیک کرده است. این اثر در نیروی بردکوتاه کمتر روشن است. پیت هگست در ۳۱ مارس گفت حملات هوایی نیروی مشترک روحیه ارتش ایران را فرسوده و حتی به «فرارهای گسترده، کمبود نیروی کلیدی و افزایش نارضایتی در میان رهبران ارشد» منجر شده است. ارتش اسرائیل نیز در ۲۴ مارس اعلام کرد که یگانهای موشکی بالستیک از ترس حملات این ارتش، از رفتن به محلهای پرتاب خودداری کردهاند. نیروهای ایرانی ظاهراً در جذب و حفظ نیرو نیز با مشکل روبهرو هستند و برخی نیروهای ذخیره نیز گزارش شده که در مراکز نظامی حاضر نشدهاند. این عوامل میتوانند سامانههای موشکی را به دلیل نبود نیروی آماده یا مایل به بهرهبرداری، از نظر رزمی بیاثر کنند.
کارزار آمریکا و اسرائیل، موفقیت عملیاتی حاصل از بیاثر کردن پرتابگرها و نابودی ذخایر موشکی را با هدف قرار دادن گسترده پایگاه صنعتی دفاعی ایران تثبیت کرده است. ایران هنوز تعداد نامشخصی موشک و پهپاد در انبارهای خود دارد، اما حملات مستمر به سایتهای صنعتی دفاعی ایران توان بازسازی این ذخایر را کاهش میدهد. ایران از آغاز جنگ بخش قابل توجهی از ذخایر تسلیحاتی خود را نیز در حملات علیه اسرائیل و کشورهای خلیج فارس مصرف کرده است. نیروی مشترک ضربات گستردهای به ظرفیت تولید موشک و پهپاد ایران وارد کرده است. ارتش اسرائیل در ۳۱ مارس اعلام کرد برآورد میکند نزدیک به ۷۰ درصد از صنعت دفاعی ایران را هدف قرار داده است. حملات نیروی مشترک به چهار سایت اصلی تولید موشک ایران، از جمله خجیر، شاهرود، پارچین و حکیمیه، خسارت شدید وارد کرده است. این حملات اجزای مختلف برنامه موشکی، از جمله پژوهش، تولید سوخت، قطعات و تأسیسات آزمایشی را تضعیف کردهاند. نیروی مشترک همچنین ظرفیت تولید فولاد ایران را که برای برنامه موشک بالستیک این کشور حیاتی است، هدف قرار داده و ایران به دلیل آسیبهای ناشی از حملات مکرر، فعالیت در تأسیسات اصلی فولاد خود در استان اصفهان را متوقف کرده است. ارتش اسرائیل نیز در ۳ آوریل اعلام کرد ۷۰ درصد از ظرفیت تولید فولاد ایران را نابود کرده است.
الگوی ثبتشده حملات آمریکا و اسرائیل نشان میدهد در هفتههای اخیر کارزار، تمرکز حملات بهتدریج به سوی اهدافی در مرکز و شرق ایران جابهجا شده است، هرچند این برداشت میتواند ناشی از محدودیتهای دادهای موجود نیز باشد. نقشه بالا حملات گزارششده و تأییدشده نیروی مشترک در طول پنج هفته کارزار را نشان میدهد. دادههای حملات در قالب سلولهای شبکهای تجمیع شدهاند که هر سلول میانگین تاریخ حملات گزارششده در آن ناحیه را بازنمایی میکند. برای مثال، نیروی مشترک در ابتدای کارزار حملات خود را بر استانهای آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، کردستان، کرمانشاه و سیستان و بلوچستان متمرکز کرده بود، اما در هفتههای بعد در مقیاسی بزرگتر استانهای گیلان، یزد، مرکزی و مازندران را نیز هدف قرار داد. تهران و اصفهان در تمام طول کارزار بهطور مستمر هدف حمله بودهاند؛ امری که احتمالاً به اهمیت نسبی این دو استان برای ساختار نظامی و صنعتی-دفاعی ایران بازمیگردد.
این نقشه تنها بخش کوچکی از الگوی کلی حملات نیروی مشترک را نشان میدهد و بازتابدهنده محدودیتهای دادهای ناشی از عواملی مانند قطع اینترنت توسط حکومت ایران است. گزارشهای صرفاً متنی و تأییدنشده از این ارزیابی کنار گذاشته شدهاند. محدودیتهای موجود در دسترسی به تصاویر ماهوارهای تجاری نیز توان ISW-CTP برای تأیید بصری حملات را کاهش داده است. در این چارچوب، «حمله تأییدشده» به فعالیتی گفته میشود که اسرائیل یا آمریکا آن را از طریق مجاری رسمی تأیید کرده باشند یا از راههای بصری مکانیابی شده باشد؛ و «حمله گزارششده» به فعالیتی اطلاق میشود که منابع معتبر آن را با یا بدون ویدئو گزارش کردهاند، اما هنوز با شواهد تکمیلی تأیید نشده است.
مقامهای نامشخص آمریکایی و اسرائیلی تأیید کردند که ایران در ۳ آوریل یک فروند F-15E نیروی هوایی آمریکا را بر فراز ایران سرنگون کرده است. این نخستین جنگنده رزمی شناختهشده آمریکایی است که از آغاز جنگ بر فراز خاک ایران از دست رفته است. یک مقام اسرائیلی نامشخص و منبعی دیگر آگاه از موضوع به اکسیوس گفتند دو خدمه پس از اصابت بهسلامت اجکت کردند. منابع آمریکایی و اسرائیلی نامشخص نیز به نیویورکتایمز گفتند نیروهای آمریکایی یکی از خدمه را نجات دادهاند و در جستوجوی خدمه دوم هستند. یک مقام ارشد اسرائیلی به اکسیوس گفت اسرائیل برای مختل نشدن عملیات نجات، حملات برنامهریزیشده خود در ایران را لغو کرده است. مقامهای آمریکایی نیز به سیبیاس نیوز گفتند دو بالگرد در عملیات جستوجو و نجات شرکت داشتند و خلبان F-15E را پس از اجکت بازیابی کردند. آنها افزودند آتش سلاح سبک به بالگرد حامل خلبان نجاتیافته اصابت کرد و چند نفر از سرنشینان را زخمی کرد، اما بالگرد با سلامت فرود آمد. همچنین یک فروند A-10 وارثاگ آمریکایی که در این عملیات حضور داشت، در نزدیکی تنگه هرمز سقوط کرد. مقامهای آمریکایی نامشخص گفتند این هواپیما زیر آتش ایران قرار گرفت و آسیب دید، اما خلبان آن بهسلامت بازیابی شد.
ایران ظاهراً به میانجیها اطلاع داده که حاضر نیست خواستههای آمریکا برای آتشبس را بپذیرد و در اسلامآباد نیز با مقامهای آمریکایی دیدار نخواهد کرد. پاکستان در هفته گذشته میانجی گفتوگوهای غیرمستقیم میان آمریکا و ایران بوده است. میانجیهای نامشخص به والاستریت ژورنال گفتند این گفتوگوها به «بنبست» رسیده است. گزارشها حاکی است ترکیه و مصر در حال بررسی پیشنهادها و مکانهای جدید برای ادامه مذاکرات هستند.
ارتش اسرائیل اعلام کرد طرحی برای ایجاد یک «منطقه امنیتی» در امتداد مرز اسرائیل و لبنان آماده کرده که تخریب روستاهای لبنانی واقع در این محدوده را نیز شامل میشود. ارتش اسرائیل به رسانههای اسرائیلی گفت این «منطقه امنیتی» بسته به عوارض زمین، بین دو تا چهار کیلومتر در شمال مرز اسرائیل و لبنان امتداد خواهد یافت. طبق این طرح، شهرکهای لبنانی «خط اول» میان کفرکلا در شهرستان مرجعیون تا ناقوره در شهرستان صور، بهجز «تعداد کمی» از روستاهای مسیحی لبنان، تخریب خواهند شد. ارتش اسرائیل گفته این طرح اقتباسی از طرح خط زرد اکتبر ۲۰۲۵ در غزه است. یک افسر ارشد اسرائیلی گفته این طرح با خالیکردن کامل نوار حائل از سکنه، از پیچیدگیهایی که اسرائیل در اشغال جنوب لبنان در سالهای ۱۹۸۲ تا ۲۰۰۰ تجربه کرد، پرهیز خواهد کرد. ارتش اسرائیل همچنین در این منطقه خطی از مواضع نظامی برای کنترل آن ایجاد خواهد کرد. بهگفته همین مقامها، هدف این طرح در لبنان انهدام کامل حزبالله نیست، بلکه «تضعیف» آن است. یک افسر ارشد دیگر به رادیو ارتش اسرائیل گفت منطقه امنیتی کوچکتر در امتداد مرز برای این ارتش کنترلپذیرتر و دفاعپذیرتر خواهد بود.
حزبالله بهاحتمال زیاد از گسترش حضور اسرائیل در جنوب لبنان و آوارگی شیعیان جنوب لبنان برای تحکیم روایت خود بهعنوان «مدافع» لبنان بهره خواهد برد. حزبالله همواره استدلال کرده که باید سلاحهای خود را برای «دفاع» از لبنان در برابر تهاجم اسرائیل و «آزادسازی» اراضی لبنان از کنترل اسرائیل حفظ کند. تخریب روستاهای جنوبی لبنان در امتداد مرز و آوارگی جمعیت عمدتاً شیعه این منطقه میتواند حمایت بیشتری از پایگاه اجتماعی شیعه برای حزبالله ایجاد کند و روایت این گروه را تقویت کند که همچنان یک «مدافع» معتبر برای لبنان باقی مانده است.
کارزار هوایی آمریکا و اسرائیل
حملات نیروی مشترک در ۱ آوریل یک افسر نیروی هوافضای سپاه را در چارچوب کارزار حذف فرماندهان نظامی ایران کشت. رسانههای ایرانی در ۳ آوریل گزارش دادند که نیروی مشترک، محمدحسین صوفی، افسر سپاه، را در اول آوریل در خرمآباد استان لرستان کشته است. روابط عمومی سپاه در لرستان اعلام کرد که صوفی در جریان درگیری جاری در کنار نیروهای هوافضای سپاه مستقر بوده است. رسانههای وابسته به سپاه نیز گزارش کردند که او شش سال در سوریه حضور داشته و این امر نشان میدهد صوفی در عملیات برونمرزی ایران برای حمایت از رژیم اسد در جنگ داخلی سوریه مشارکت داشته است.
نیروی مشترک یک انبار مهمات محتمل متعلق به نیروی زمینی سپاه را در استان اصفهان هدف قرار داد. این حمله در چارچوب تلاش برای تضعیف نهادهای امنیت داخلی ایران انجام شد. هدف، انبار مهماتی در پایگاه لشکر ۱۴ امام حسین نیروی زمینی سپاه در استان اصفهان بود که در ۲ آوریل مورد حمله قرار گرفت. نیروی مشترک پیشتر نیز ساختمانهایی را در بخشهای مرکزی و شمالی این مجموعه در ۸ مارس و احتمالاً بار دیگر در ۲۲ مارس هدف قرار داده بود. لشکر امام حسین پیشتر برای جنگ در کنار رژیم اسد به سوریه اعزام شده بود و حکومت ایران در گذشته از یگانهای نیروی زمینی سپاه برای سرکوب ناآرامیهای داخلی نیز استفاده کرده است.
نیروی مشترک در ۳ آوریل مؤسسه پژوهش لیزر و پلاسما (LAPRI) را هدف قرار داد. این مؤسسه یک مرکز تخصصی پژوهشی در دانشگاه شهید بهشتی در استان تهران است. دانشگاه شهید بهشتی در پژوهش و توسعه مرتبط با سلاح هستهای ایران، از جمله تحقیق درباره آبشارهای سانتریفیوژ، جداسازی اورانیوم و انتقال نوترون، نقش دارد. این دانشگاه همچنین با سازمان انرژی اتمی ایران همکاری میکند. اتحادیه اروپا در سال ۲۰۱۱ دانشگاه شهید بهشتی را بهعنوان نهادی تحت تملک یا کنترل وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح (MODAFL) فهرست کرده بود که پژوهش علمی مرتبط با سلاحهای هستهای انجام میدهد. LAPRI نیز بهعنوان یک مؤسسه تابع این دانشگاه، در حوزه لیزر، فوتونیک و پلاسما برای صنایع و علوم دفاعی پژوهش میکند. اسرائیل در روزهای آغازین جنگ ژوئن ۲۰۲۵ با ایران پنج دانشمند ارشد هستهای این دانشگاه، از جمله محمدمهدی طهرانچی را کشت. طهرانچی در طرح آمادِ پیش از ۲۰۰۴ نقش ناظر داشت و پیشتر معاون پژوهشی LAPRI و رئیس دانشگاه شهید بهشتی بود.
نیروی مشترک مخازن زیرزمینی ذخیره سوخت را در دو پایگاه هوایی تاکتیکی ارتش ایران هدف قرار داد. این دو پایگاه شامل پایگاه هشتم شکاری در استان اصفهان و پایگاه دهم شکاری در استان سیستان و بلوچستان بودند. نیروی مشترک پیشتر نیز جنگندههای F-14 Tomcat ایرانی را در پایگاه هشتم هدف قرار داده بود؛ پایگاهی که میزبان F-14ها است. این نیرو همچنین مجتمع زیرزمینی سوخت در پایگاه دهم شکاری در کنارک را هدف قرار داد. پیشتر ساختمانهایی که هواپیماهای نیروی هوایی ایران در آنها پارک میشدند نیز در این پایگاه هدف قرار گرفته بودند. نیروی مشترک علاوه بر این، پالایشگاهها را نیز هدف گرفته است تا هم به ذخایر سوخت ایران ضربه بزند و هم توان جایگزینی این ذخایر را محدود کند.
پاسخ ایران
ایران از زمان برش داده قبلی ISW-CTP در ۲ آوریل، دستکم ۹ موشک به سمت اسرائیل شلیک کرده است. این برآورد بر اساس گزارشهای ارتش اسرائیل و رسانههای اسرائیلی درباره هشدارهای شناسایی و رهگیری موشکها به دست آمده است. ایران این موشکها را در هشت موج حمله شلیک کرد که نشان میدهد بیشتر این موجها فقط شامل یک یا دو موشک بودهاند. این نرخ با الگوی پرتابهای اخیر ایران علیه اسرائیل در چند هفته گذشته همخوان است، هرچند ایران در سه روز اخیر اندکی موجهای کمتری شلیک کرده است. ارتش اسرائیل چند موشک را رهگیری کرد و دستکم دو موشک نیز احتمالاً در میانه پرواز بر فراز اسرائیل دچار نقص شدند. دستکم دو موشک حامل مهمات خوشهای بودند که در مناطق حیفا و کریوت پخش شدند.
حملات ایران و بقایای رهگیریشده چند تأسیسات انرژی در کشورهای خلیج فارس را در ۳ آوریل آسیب زد. ایران همچنان زیرساخت انرژی خلیج فارس را هدف میگیرد؛ اقدامی که بخشی از تلاش تهران برای بالا بردن قیمت جهانی انرژی و واداشتن دولتهای خلیج فارس به فشار آوردن بر آمریکا و اسرائیل برای پایان دادن به کارزار آنها است. یک پهپاد ایرانی به پالایشگاه مینا الاحمدی کویت اصابت کرد و آتشسوزی به وجود آورد. دولت کویت نیز تأیید کرد حملهای ایرانی به یک نیروگاه و آبشیرینکن نامشخص خسارت مادی وارد کرده است. ایران پیشتر در ۲۹ مارس نیز به یک آبشیرینکن کویتی حمله کرده بود. همچنین بقایای یک پرتابه نامشخص ایرانی به دو آتشسوزی و «خسارت قابل توجه» در مجتمع گازی حبشان ابوظبی منجر شد و دستکم یک نفر کشته شد.
ایران در ۳ آوریل اندکی بیش از هر روز دیگر در یک هفته گذشته به سمت امارات پرتابه شلیک کرد. ایران ۴۷ پهپاد، ۱۸ موشک بالستیک و ۴ موشک کروز به سمت امارات شلیک کرد و دستکم یک نفر را کشت. با این حال، حجم آتش موشکی و پهپادی ایران علیه امارات در این هفته کمتر از نصف حجم حملات هفته اول جنگ بود. کاهش حجم حملات پس از هفته نخست احتمالاً نتیجه حملات نیروی مشترک به داراییهای موشکی و پهپادی ایران است.
ایران به شلیک موشکهای کروز به سمت کشورهای خلیج فارس ادامه میدهد. ایران در ۳ آوریل چهار موشک کروز به سمت امارات و دو موشک کروز به سمت کویت شلیک کرد. ایران از آغاز جنگ تاکنون دستکم ۴۵ موشک کروز به سمت کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات شلیک کرده است. تهران از موشکهای کروز هم برای هدف قرار دادن کشتیهای غیرنظامی در خلیج فارس و هم برای حمله به قلمرو کشورهای خلیج فارس استفاده کرده است.
ایران در ۳ آوریل ۱۶ پهپاد به سمت بحرین شلیک کرد. بحرین همه این پهپادها را رهگیری کرد.
ایران در ۳ آوریل ۲۶ پهپاد، ۷ موشک بالستیک و ۲ موشک کروز به سمت کویت شلیک کرد. همانطور که در بالا اشاره شد، یک پهپاد و یک مهمات نامشخص بهترتیب به پالایشگاه نفت و تأسیسات آبشیرینکن کویت آسیب رساندند.
ایران در ۳ آوریل ۱۴ پهپاد به سمت عربستان سعودی شلیک کرد. پدافند هوایی عربستان همه این پهپادها را رهگیری کرد.
کارزار اسرائیل علیه حزبالله و پاسخ حزبالله
حزبالله مدعی شد بین ساعت ۲ بعدازظهر ۲ آوریل تا ساعت ۲ بعدازظهر ۳ آوریل، ۱۵ حمله علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان انجام داده است. این کمترین تعداد حملات ادعایی حزبالله علیه نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان از ۱۹ مارس تاکنون است. حزبالله اعلام کرد یک بمب کنار جادهای را علیه نیروهای اسرائیلی در نزدیکی البیاضه در شهرستان صور منفجر کرده و همچنین چهار حمله راکتی و خمپارهای علیه نیروهای ارتش اسرائیل در نزدیکی عیناتا در شهرستان بنت جبیل انجام داده است.
حزبالله مدعی شد در همین بازه ۲۹ حمله علیه زیرساختهای ارتش اسرائیل و جوامع اسرائیلی در شمال این کشور انجام داده است. حزبالله ویدیویی منتشر کرد که در آن ادعا میکرد یک راکت را به سوی مقر وزارت دفاع اسرائیل در هاکیریا در تلآویو شلیک کرده است. یک تحلیلگر مستقل موشکی ارزیابی کرد که پرتابه دیدهشده در این ویدیو، یک راکت Zelzal بوده که به سامانه هدایت دقیق مجهز شده است. حزبالله همچنین مدعی شد یک راکت به مقر تیپ منطقهای ۷۶۹ هیرام در کریات شمونا شلیک کرده و هفت حمله راکتی و پهپادی دیگر نیز همین شهر را هدف گرفته است. اسرائیل در ۲ و ۳ آوریل چندین هشدار «رد الرت» برای کریات شمونا صادر کرد. یک سرهنگ دوم بینام از فرماندهی شمال اسرائیل گفت حزبالله اکنون بین ۸ هزار تا ۱۰ هزار راکت در زرادخانه خود دارد، در حالی که پیش از اکتبر ۲۰۲۳ این رقم حدود ۴۰ هزار بود. او افزود حزبالله همچنان بین ۳۰۰ تا ۴۰۰ پرتابگر عملیاتی در اختیار دارد و حدود ۷۰ درصد حملات راکتی خود به شمال اسرائیل را از مواضعی در شمال رود لیتانی انجام داده است. ISW-CTP پیشتر در ۲۸ فوریه ارزیابی کرده بود که حزبالله احتمالاً از سلاحهای دوربرد خود برای حمله به اسرائیل از مرکز و شمال لبنان استفاده خواهد کرد.
ارتش اسرائیل به حمله به مواضع و نیروهای حزبالله در سراسر لبنان ادامه داده است. این ارتش اعلام کرد از زمان آغاز عملیات خود در لبنان در ۲ مارس، بیش از ۳۵۰۰ هدف را مورد حمله قرار داده است. ارتش اسرائیل برای شهروندان لبنانی در نزدیکی دو پلی که رود لیتانی، سحمر و مشغره را در بقاع غربی به هم متصل میکند، هشدار تخلیه صادر کرد. اسرائیل میگوید حزبالله از این پلها برای انتقال سلاح و نیرو از شمال لبنان به جنوب لبنان استفاده میکند. ارتش اسرائیل از آغاز کارزار خود در لبنان در ۲ مارس تاکنون پنج پل روی رود لیتانی را نیز هدف قرار داده است.
ارتش اسرائیل در ۲ آوریل به عملیات زمینی در جنوب لبنان ادامه داد:
- جنوبشرقی لبنان: واحد چندبُعدی رفائیم از لشکر ۳۶ زرهی، از ۲ مارس تاکنون بیش از ۴۰ نیروی حزبالله را کشته و حدود ۷۵ حمله علیه زیرساختهای این گروه انجام داده است. ارتش اسرائیل اعلام کرد این واحد در ۲ آوریل سه عضو حزبالله را که قصد داشتند از جنوب لبنان بهسوی اسرائیل راکت شلیک کنند، کشته است.
- جنوب مرکزی لبنان: یک خبرنگار نظامی اسرائیلی گزارش داد سربازان گردان ۵۰ تیپ ۹۳۳ ناحال از لشکر ۱۶۲ در جنوب لبنان یک انبار تسلیحات حزبالله را ضبط کردهاند. این انبار شامل چند پهپاد دید اول شخص (FPV)، یک تفنگ تکتیرانداز، نارنجکهای راکتی RPG، سلاحهای سبک و مهمات بود. تحلیل ISW-CTP از تصاویر نشان میدهد این پهپادها به باتریهای بزرگ مجهز شدهاند و سازندگان آنها را برای حمل نارنجکهای راکتی که بتوانند روی نیروهای اسرائیلی رها شوند، آماده کردهاند. حزبالله پیشتر شش حمله FPV علیه خودروهای زرهی ارتش اسرائیل را بین ۳۱ مارس تا ۳ آوریل ادعا کرده بود. یک تحلیلگر مکانی نیز گزارش داد تیپ ۹۳۳ بهسمت مرکز بیت لیف در شهرستان بنت جبیل پیشروی کرده است؛ موضوعی که نشان میدهد این تیپ احتمالاً انبار سلاح حزبالله را در محدوده عمومی بیت لیف کشف کرده است.
- جنوبغربی لبنان: ارتش اسرائیل گزارش داد تیپ ۲۱۳ توپخانه ذخیره و تیپ ۲۲۶ چتربازان ذخیره، هر دو از لشکر ۱۴۶ زرهی ذخیره، حملات هوایی علیه نیروهای حزبالله در جنوبغرب لبنان را هدایت کردند. تیپ ۲۱۳ همچنین یک حمله هوایی جداگانه را علیه یک تیم موشک ضدزره (ATGM) حزبالله هدایت کرد که به کشته شدن آن تیم انجامید و در همان موضع تعدادی تفنگ، جلیقه ضدگلوله و نارنجک نیز کشف و ضبط شد.
دیگر پاسخهای محور مقاومت
شبهنظامیان عراقی مورد حمایت ایران و گروههای پوششی آنها همچنان مدعی حمله به اهداف آمریکایی در عراق و خاورمیانه هستند. مقاومت اسلامی عراق، که ائتلافی از شبهنظامیان مورد حمایت ایران است، در ۲ آوریل ادعا کرد ۲۳ حمله پهپادی و راکتی علیه پایگاههای آمریکا در عراق و منطقه انجام داده است. گروه پوششی محتمل سرایا اولیاء الدم نیز مدعی شد در همان روز پنج حمله علیه پایگاههای آمریکا در عراق و منطقه اجرا کرده است. گروه پوششی محتمل دیگری به نام جیش الغضب نیز مدعی شد تعداد نامشخصی حمله پهپادی علیه منافع «صهیونیستی-آمریکایی» در شمال عراق و بحرین انجام داده است.
شبهنظامیان عراقی مورد حمایت ایران در ۲ و ۳ آوریل به هدف قرار دادن فرودگاه بینالمللی بغداد ادامه دادند. گروه پوششی محتمل سرایا اولیاء الدم در ۲ آوریل ویدیوی بدون تاریخ از یک پهپاد FPV منتشر کرد که حمله به مخازن سوخت در کمپ ویکتوری، پایگاه سابق آمریکا واقع در فرودگاه بینالمللی بغداد، را نشان میداد. یک تحلیلگر عراقی در ۱۷ مارس گزارش داده بود که سرایا اولیاء الدم گروه پوششی کتائب سیدالشهدا است. یک منبع امنیتی به رسانههای عراقی گفت دو پهپاد شبهنظامیان مورد حمایت ایران در ۲ آوریل به مرکز پشتیبانی دیپلماتیک در فرودگاه بغداد اصابت کرده و خسارت نامشخصی وارد کردهاند. منبعی دیگر گفت دو پهپاد اضافی نیز همان مرکز را هدف قرار دادند، اما هیچکدام به تأسیسات برخورد نکردند. یک منبع امنیتی دیگر نیز در ۳ آوریل گفت یک پهپاد دیگر همین مرکز را هدف گرفت، اما باز هم موفق به اصابت نشد. این گروهها از آغاز جنگ بهطور مستمر فرودگاه بغداد و تأسیسات هممکان با آن، از جمله کمپ ویکتوری و پایگاه هوایی محمد علاء عراق را هدف قرار دادهاند. کتائب حزبالله نیز در ۱۵ مارس حملهای با پهپاد FPV علیه پایگاه ویکتوری انجام داده بود.
شبهنظامیان عراقی مورد حمایت ایران در ۲ آوریل گذرگاه مرزی طریبیل در مرز عراق و اردن را هدف قرار دادند. یک منبع امنیتی به رسانههای عراقی گفت یک پهپاد متعلق به یک گروه شبهنظامی مورد حمایت ایران در نزدیکی این گذرگاه در غرب استان الانبار «سقوط» کرده است. بهگفته این منبع، این پهپاد نه خسارتی وارد کرد و نه تلفاتی برجای گذاشت. هنوز مشخص نیست کدام گروه یا بازیگر این حمله را انجام داده است. یک گروه پوششی وابسته به حرکت حزبالله النجبا در ۲۴ مارس نیز مدعی شده بود پهپادهایی را علیه منافع آمریکا و اسرائیل در اردن شلیک کرده است.
نیروی مشترک آمریکا و اسرائیل به حمله به اهداف شبهنظامیان عراقی مورد حمایت ایران ادامه داده تا از حملات این گروهها علیه منافع آمریکا و اسرائیل جلوگیری کند. یک منبع امنیتی عراقی به رسانههای این کشور گفت در ۲ آوریل یک حمله هوایی به تیپ ۳۰ حشد شعبی در برطله، استان نینوا، اصابت کرد اما تلفاتی نداشت. تیپ ۳۰ حشد شعبی وابسته به سازمان بدر است.
فعالیتهای دیگر
در نسخه منبع، این بخش فقط با عبارت «Lorem» درج شده و محتوای دیگری ندارد.