لهستان تایید کرده است که قصد دارد هواپیمای دوموتوره چندمنظوره M28 Skytruck خود را برای نقش مقابله با پهپادها مسلح کند؛ تحولی که در میان نیروهای هوایی عضو ناتو بیسابقه است. این تصمیم پس از آن مطرح شده که هواپیمای پایهای که M28 از آن مشتق شده، یعنی Antonov An-28 Cash ساخت دوران شوروی، در همین نقش در اوکراین موفقیت قابل توجهی نشان داده است. جزئیات بیشتر درباره آن را میتوانید در پوشش اخیر TWZ بخوانید.
سرلشکر خلبان Ireneusz Nowak، بازرس نیروی هوایی لهستان، در یک پنل بحث درباره برتری هوایی در رویداد اخیر Defence24 Days تایید کرد که کار روی تغییر M28 و آمادهسازی آن برای این ماموریت آغاز شده است.
Nowak گفت: «پس از امضای قرارداد میان بازرسی پشتیبانی نیروهای مسلح و پیمانکار، نخستین نمونه اولیه M28 مسلح دستخوش تغییراتی خواهد شد تا هواپیما به سلاحهای گرم مجهز شود.» او همچنین به موفقیت راهحل مبتنی بر An-28 در اوکراین اشاره کرد.
ویدیویی که در ماه فوریه از اوکراین منتشر شد، An-28 مسلح به مینیگان را در ماموریت شکار پهپادهای روسی نشان میداد؛ هواپیمایی که بنا بر گزارشها خدمهای داوطلب و غیرنظامی آن را به کار گرفتهاند و شمار زیادی پهپاد را در ماموریتهای پدافند هوایی سرنگون کرده است.
A passenger An-28 aircraft armed with miniguns is shooting down Russian drones over Ukraine.
February 5, 2026
نکته جالب این است که Nowak افزود هواپیماهای دیگری که نامشان اعلام نشده نیز قرار است از سوی لهستان در نقشی مشابه به کار گرفته شوند.
اگرچه An-28 در اوکراین ساخته میشد، خط تولید آن کشور مدتهاست بسته شده و در نتیجه شمار هواپیماها و قطعات یدکی محدود است. در سوی دیگر، شرکت PZL Mielec در لهستان از اوایل دهه ۱۹۹۰ تولید نمونه توسعهیافته M28 Skytruck را آغاز کرد و تولید محدود آن هنوز هم ادامه دارد. نیروی هوایی لهستان نیز اکنون حدود دو دوجین فروند M28 در اختیار دارد که عمدتاً برای ماموریتهای ترابری به کار میروند.
در خدمت اوکراین، An-28 در ابتدا به یک مینیگان ششلول M134 از نوع گاتلینگ مجهز شد که روی پایهای در درِ کابین نصب میشود. پیکربندی بالبالای این هواپیما میدان دید آتش بسیار گستردهای برای این سلاح فراهم میکند؛ سلاحی که معمولاً بین ۳۰۰۰ تا ۶۰۰۰ گلوله در دقیقه، یا ۵۰ تا ۱۰۰ تیر در ثانیه شلیک میکند.
سپس همین هواپیمای اوکراینی برای پرتاب دو نوع متفاوت پهپاد رهگیر سازگار شد و راه دیگری برای نابود کردن اهداف خود به دست آورد. درباره این تحول نیز گزارش جداگانهای منتشر شده است.
The Ukrainian An-28 modified into a Shahed hunter has been adapted to launch interceptor drones in flight.
April 23, 2026
اهداف اصلی An-28 اوکراینی، پهپادهای تهاجمی دوربرد یکطرفه Shahed/Geran هستند.
پس از هدایت شدن به منطقهای که پهپادهای روسی در آن پرواز میکنند، خدمه از یک دوربین فروسرخِ نصبشده روی برجکی بیرونی و نیز عینکهای دید در شب استفاده میکنند تا اهداف را شناسایی و درگیر کنند.
هر دو هواپیمای An-28 و M28 توان نشست و برخاست کوتاه چشمگیری دارند و برای عملیات از باندهای کوتاهتر و پایگاههای پیشروی سادهتر بسیار مناسباند. اوکراین بیتردید از این قابلیت بهره برده و لهستان نیز اگر رسماً M28 شکارچی پهپاد را بپذیرد، احتمالاً از همین مزیت استفاده خواهد کرد.
در حال حاضر هنوز کاملا روشن نیست که آیا لهستان برنامه قطعی برای ورود M28 شکارچی پهپاد به خدمت دارد؛ چه از راه تبدیل هواپیماهای موجود و چه حتی از راه تولید جدید. همچنین ممکن است تمرکز اولیه تنها بر آزمون نمونه اولیه باشد.
همانطور که پیشتر گزارش شده بود، حتی پیش از ظهور An-28 مسلح در اوکراین، فرماندهی عملیات ویژه نیروی هوایی آمریکا (AFSOC) امکان تبدیل یک مشتق M28 به یک گانشیپ کوچک با آتش جانبی را بررسی کرده بود؛ چیزی شبیه نسخهای کوچک از مفهوم AC-130 که میتوانست این توانایی را به متحدان و شرکای آمریکا منتقل کند. این طرح بر پایه C-145A Combat Coyote سابق AFSOC شکل گرفته بود و قرار بود به دو مسلسل کالیبر ۵۰ از نوع GAU-18 مجهز شود.
تهدید پهپادها برای لهستان در سپتامبر گذشته به شکل بسیار ملموسی آشکار شد؛ زمانی که حدود ۲۰ پهپاد نظامی غیرمسلح پس از آنچه گفته شد پرتاب از خاک روسیه بوده، وارد حریم هوایی این کشور شدند. این رخنه بیسابقه باعث شد نیروی هوایی لهستان و دیگر نیروهای ناتو هواپیماهای خود را به پرواز درآورند. سرنگونی تا چهار فروند پهپاد تایید شد که بیشترشان را نیروی هوایی سلطنتی هلند، مستقر در پایگاهی در لهستان، هدف قرار داد.
دولت لهستان نتیجه گرفت که رخنه پهپادی یک تحریک عمدی بوده است. با این حال، این رویداد همچنین آسیبپذیری زیرساختهای نظامی و غیرنظامی لهستان و شهرهای آن را در برابر یک حمله گسترده پهپادی برجسته کرد. در چنین سناریویی، روسیه احتمالا پهپادها را همراه با موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و فریبدهندهها به کار خواهد گرفت؛ ترکیبی که کار شبکه پدافند هوایی را بسیار دشوارتر میکند.
عامل دیگر این است که جنگندهها و موشکهای سطحبههوا راهحلی بسیار گران، هرچند پیشرفته، برای تهدید پهپادها هستند. در مقایسه با موشکها، یک توربوپراپ مسلح به توپ هزینه هر درگیری بسیار پایینتری دارد، ذخیره مهمات بیشتری فراهم میکند و احتمال خسارت جانبی بزرگ را نیز کاهش میدهد.
البته همانند اوکراین، M28های ضدپهپاد لهستانی نیز بخشی از یک سامانه پدافند هوایی شبکهای خواهند بود.
Nowak یادآور شد که بالگردهای تهاجمی AH-64E Apache Guardian آینده ارتش لهستان و بالگردهای پشتیبانی رزمی جدید AW149 نیز قرار است برای مقابله با پهپادها به کار گرفته شوند. از میان این دو، AW149 هماکنون برای استفاده از راکتهای ۷۰ میلیمتری اروپایی هدایتشونده با لیزر سازگار میشود و به توپ نیز مجهز خواهد شد. در همین حال، ماموریت ضدپهپادی برای AH-64های ارتش آمریکا و اپراتورهای بالگرد تهاجمی در کل اهمیت فزایندهای پیدا کرده است.
Nowak گفت راکتهای ۷۰ میلیمتری آمریکایی هدایتشونده با لیزر Advanced Precision Kill Weapon System یا APKWS نیز روی جنگندههای F-16 نیروی هوایی لهستان و هواپیماهای رزمی سبک FA-50 یکپارچه خواهند شد. APKWS میتواند به طور بالقوه گزینهای برای M28 نیز باشد.
لهستان در شاخه پدافند هوایی خود قصد دارد تا سال ۲۰۳۲ سامانههای جدید دفاع هوایی و موشکی را ذیل برنامههای Narew و Wisla وارد خدمت کند؛ برنامههایی که به ترتیب بخشهای پدافند کوتاهبرد و میانبرد را پوشش میدهند. سامانههای انرژی هدایتشده نیز در برنامهریزیهای آینده مورد توجه خواهند بود و میتوانند برای ماموریتهای دفاع هوایی به کار گرفته شوند.
لهستان در حوزه حسگرهای پدافند هوایی نیز سرمایهگذاریهای مهمی انجام میدهد. این کشور دو فروند Saab 340 هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد را در قالب یک برنامه اضطراری خریداری کرده و همچنین قصد دارد یک سامانه هشدار زودهنگام هوابرد مبتنی بر آئرواستات مستقر کند؛ نوعی کشتی هوایی بدون سرنشین و مهارشده. لهستان در گذشته گفته بود تمرکز اصلی سامانه آئرواستات، کشف ردههای مختلف پهپادها و همچنین بالگردها و احتمالا دیگر هواگردهای سرنشیندار کمارتفاع و کندپرواز خواهد بود. ارزش حیاتی این سامانه در توان نگاه مداوم رو به پایین آن است؛ قابلیتی که مرز را پوشش میدهد و رخنههای احتمالی از شرق را زیر نظر میگیرد.
Poland is planning to acquire a network of tethered surveillance aerostats from the US to bolster its air defense capabilities.
August 11, 2023
بار دیگر، در حالی که برنامههای بلندمدت لهستان برای نسخه ضدپهپادی M28 هنوز باید تایید شود، همین واقعیت که یک نیروی هوایی مهم ناتو در اروپا تهدید پهپادی را تا این اندازه جدی گرفته، به خودی خود قابل توجه است.