گزارش دوم The Aviationist روز اجرای طرح الکساندر زویف برای ربودن یک MiG-29 شوروی و فرود در ترکیه را مرور میکند.
این صفحه خلاصه فارسی و ارجاعی به گزارش منتشرشده در The Aviationist است. متن اصلی، بخش دوم روایت فرار الکساندر زویف، خلبان نیروی هوایی شوروی، را پوشش میدهد؛ عملیاتی که در سال ۱۹۸۹ با پرواز یک MiG-29 از پایگاه شوروی و فرود در فرودگاه ساحلی ترابزون ترکیه پایان یافت.
طرح فرار و دقایق نخست
بنا بر روایت گزارش، زویف پیش از طلوع صبح چند اقدام همزمان برای کندکردن واکنش پایگاه انجام داد: قفل زاغه تسلیحات را از کار انداخت، کلید خودروهایی را که میتوانستند برای بستن باند استفاده شوند از دسترس خارج کرد و خطوط ارتباطی برج مراقبت و ساختمان آمادهباش را برید. هدف او این بود که پیش از رسیدن نیروی واکنش، جنگنده آمادهباش را به حرکت درآورد.
مهمترین مانع در آستانه پرواز، رویارویی مستقیم او با نگهبان مسلح محوطه آمادهباش بود. درگیری نزدیک میان دو نفر به تیراندازی کشیده شد و زویف از ناحیه بازو زخمی شد. با این حال، او خود را به جنگنده رساند، برخی پوششها و مانعهای چرخ را برداشت و با وجود درد، خونریزی و محدودیت دید و ابزار، وارد کابین شد.
پرواز با هواپیمایی نیمهآماده
گزارش The Aviationist بر این نکته تاکید میکند که زویف عملا با هواپیمایی پرواز کرد که هنوز برای خروج اضطراری از پایگاه آماده نشده بود. برخی پوششهای زمینی روی حسگرها باقی مانده بود، بخشی از ابزارهای پروازی قابل اتکا نبودند و او حتی ابتدا در راهاندازی موتور دچار خطای کابین شد. پس از روشن شدن موتورها، اتصال کابل ژنراتور نیز مانعی دیگر بود که با نیروی پیشران جنگنده از مسیر خارج شد.
زویف پس از برخاستن کوشید جنگندههای باقیمانده روی زمین را با توپ هدف بگیرد، اما سامانه تسلیحات عمل نکرد. بعدتر روشن شد که کلید اصلی تسلیحات خاموش مانده بود؛ جزئیاتی که در روایت گزارش بهعنوان عاملی تصادفی برای جلوگیری از نابودی چندین MiG دیگر برجسته میشود.
مسیر دریای سیاه تا ترابزون
بخش پرواز، تصویری از فرار در ارتفاع بسیار پایین بر فراز ساحل و دریای سیاه ارائه میکند. زویف برای کاهش احتمال رهگیری راداری، با سرعت بالا و نزدیک به سطح آب حرکت کرد و در برابر هشدارهای راداری از چف استفاده کرد. خستگی، زخم بازو و نبود نشانههای زمینی روی آب، فرود او را پرخطرتر کرده بود.
در نهایت، او وارد حریم هوایی ترکیه شد، باند فرودگاه ترابزون را پیدا کرد و با اتکا به حداقل ابزارهای باقیمانده، MiG-29 را روی باند نشاند. گزارش، لحظه توقف هواپیما و برخورد نخست او با کارکنان فرودگاه را بهعنوان پایان مرحله عملیاتی فرار و آغاز پرونده پناهندگی او روایت میکند.
پیامد سیاسی و نظامی
چند هفته پس از فرار، ترکیه با بازگرداندن هواپیما به شوروی موافقت کرد اما خلبان را تحویل نداد. زویف سپس با کمک مقامهای آمریکایی به ایالات متحده رفت و بعدها در حوزه شناخت جنگندهها، رادارها و تاکتیکهای شوروی با نهادهای آمریکایی همکاری کرد.
گزارش همچنین یادآور میشود که زویف خاطرات خود را در کتاب Fulcrum: A Top Gun Pilot's Escape from the Soviet Empire منتشر کرد. او در ۱۰ ژوئن ۲۰۰۱ در سانحه سقوط یک Yak-52 کشته شد.